LUX. ROSALÍA

De Spaanse muzikante ROSALÍA slaat op haar nieuwe album LUX totaal andere wegen in dan op de vorige albums, maar maakt nog altijd diepe indruk met haar muziek, stem en songs, die ook dit keer volkomen uniek klinken.

De critici waren er gisteren heel snel uit en probeerden elkaar te overtreffen met superlatieven. Daar valt niet zo veel op af te dingen, want LUX is een adembenemend mooi album. Het is ook een bijzonder album, dat je wel even op je in moet laten werken. Het is een album dat flink afstand neemt van de elektronische popmuziek die op haar vorige twee albums was te horen. Dankzij impulsen van de London Symphony Orchestra neemt ROSALÍA de afslag richting klassieke muziek, met hier en daar invloeden uit de flamenco, precies de twee richtingen waarin ze ooit afstudeerde. Het is bij vlagen behoorlijk heftig en af en toe pompeus en pretentieus, maar wat is het ook indrukwekkend mooi. De verwachtingen waren hooggespannen, maar ROSALÍA overtreft ze met speels gemak.

In november verscheen LUX, het vierde album van ROSALÍA, de naam waaronder de Spaanse muzikante Rosalía Vila Tobella inmiddels een aantal jaren muziek maakt. De vorige twee albums van ROSALÍA , El Mal Querer uit 2018 en MOTOMAMI uit 2022 konden rekenen op zeer lovende recensies, maar wat gisteren gebeurde na de release van LUX heb ik niet vaak gezien. 

Het nieuwe album van ROSALÍA werd binnen enkele uren bedolven onder de 5-sterren recensies, waarin het aantal superlatieven steeds verder toenam. LUX is al meerdere malen uitgeroepen tot album van het jaar en dat enkele uren na de release. Het lijkt een hype van ongekende proporties, maar LUX is echt een sensationeel goed album. 

ROSALÍA debuteerde in 2017 met het album Los Ángeles, waarop ze vooral Spaanse flamenco maakte. Op de twee albums die volgden schoof ze op richting popmuziek, al was het wel popmuziek die bol stond van de bijzondere invloeden. LUX is een totaal ander album dan El Mal Querer en MOTOMAMI en de vraag of het nog wel een popalbum is lijkt me een legitieme vraag. 

Na de songs op het album meerdere keren te hebben beluisterd beantwoord ik de vraag of LUX een popalbum is met ja, maar het is wel een popalbum dat totaal anders klinkt dan alle andere popalbums die je de afgelopen jaren hebt gehoord. Dat zit hem in eerste instantie in de muziek op het album, waarvoor ROSALÍA onder andere een beroep deed op de London Symphony Orchestra. 

Zeker wanneer het orkest uitpakt met heel veel strijkers schuift LUX op richting bij vlagen behoorlijk bombastische klassieke muziek, maar de Spaanse muzikante grijpt ook terug op de flamenco muziek waarmee ze opgroeide. Het betekent niet dat ROSALÍA de popmuziek volledig achter zich heeft gelaten, want in een aantal songs hoor je ook duidelijke ingrediënten waarmee LUX weer wat dichter tegen de vorige twee albums kruipt, tot de strijkers toch weer losbarsten. \

Op LUX kruipt de Spaanse muzikante in de huid van een aantal vrouwen die een belangrijke rol speelden in de wereldgeschiedenis en dit doet ze in veertien talen, wat het bijzondere karakter van LUX nog wat verder versterkt. Zeker bij eerste beluistering is LUX een fascinerende maar ook wat overweldigende luistertrip van 15 (streaming media) of zelfs 18 (cd en LP) tracks. 

In muzikaal opzicht word je heen en weer geslingerd tussen klassieke muziek, Spaanse flamenco of toch weer pop en ook de stem van ROSALÍA schiet alle kanten op. Van fraai ingetogen tot verleidelijk zwoel tot imponerende orkaankracht. De Spaanse muzikante redde het ooit niet in een Spaanse talentenjacht omdat ze vals zong, maar op LUX is haar zang bijzonder mooi. 

Het is razendknap hoe LUX in een paar noten kan schakelen van klassieke muziek naar Flamenco of pop en weer terug. Er gebeurt op het nieuwe album van ROSALÍA zoveel dat het je bijna continu duizelt en hoewel de Spaanse muzikante op haar nieuwe album heel vaak buiten mijn muzikale comfort zone kleurt kan ik alleen maar ademloos luisteren naar het bijzondere LUX. 

Dat lukte ROSALÍA overigens ook al met haar vorige twee albums, die ik heel hoog heb zitten, maar ik vind LUX nog wat indrukwekkender. Of het nieuwe album van ROSALÍA inderdaad het album van 2025 gaat worden zal de tijd leren, maar dat het een van de meest bijzondere albums van het moment is, is voor mij zeker.

Erwin Zijleman

Holandaluz live. Huiskamer concert Haarlem, zondag 16 november

Foto WdN-vdB

Alweer voor de 22e keer vond er een huisconcert plaats in deze huiskamer, ditmaal met de flamenco gitarist van Nederlandse bodem, Marnix Ducroock.

Voor mij persoonlijk was het een geheel nieuwe ervaring. Ik ken flamenco voornamelijk als gepassioneerde gitaarmuziek die dansers begeleidt die veel en vaak met de voeten stampen om het temperament van de muziek en dans te onderstrepen. Mijn onkennis voert zelfs zo ver, dat ik geen idee had dat de vermaarde gitarist Paco de Lucia een flamenco gitarist was. Ik dacht altijd dat hij klassieke muziek speelde (en heb hem nooit, bewust althans, gehoord).

Ducroock studeert als een kleine twintig jaar flamenco en reist daarvoor geregeld naar Sevilla om lessen te nemen bij vermaarde gitaristen. Maar daar stopt het verhaal niet bij. Op zijn vierde (!) raakte hij onder de indruk van het gitaarspel van David Gilmour op de cd 'The Division Bell' en wilde vanaf dat moment gitarist worden, wat vanaf zijn zesde mogelijk werd.

Die twee wijzen van gitaar spelen is hij in zijn eigen werk gaan combineren. De flamenco is vermengt met een liedstructuur, als vervanging van een klassieke flamenco compositie. Hij doet dat sinds zijn laatste plaat onder de naam Holandaluz, de Hollandse Andalusiër. Voor puristen is dit natuurlijk not done, evenals het vermengen met Braziliaanse rumba. Echter, zonder invloeden van buitenaf en mensen met ingevingen zou er nooit iets veranderen in de wereld. Enter, Marnix Ducroock.

Gedurende een kleine twee uur, inclusief een korte pauze en onderhoudende verhalen over zijn spel, de muziek, haar achtergronden en helden, speelde hij zo hard met zijn armen, polsen, vingers, vingertoppen en nagels tot dat de stukken er bijna afvlogen. Iemand van zo dichtbij, zo virtuoos zien spelen, is een enorm voorrecht. Met open mond heb ik zitten kijken, en luisteren natuurlijk, naar schier eindeloze runs over de snaren van hoog naar laag en terug, met ritmische riffjes tussen door, terugkerende thema's, ritmische stukken die typisch flamenco waren, maar overgaan in een stuk dat van een akoestisch deel van een Pink Floyd plaat kon komen, waarop een riff à la 'Pinball Wizard' volgt, om er daarna weer een virtuoos stuk achteraan te gooien. Wat ook zichtbaar was, is hoe zwaar het spelen an sich is. Niet alleen voor het lijf, maar ook het brein. Het was gewoon genoeg toen de toegift er op zat. Daarvoor speelde hij overigens een nieuw nummer, in ontwikkeling. "Mijn beste tot op heden". Het was van een verbluffende schoonheid. De wereld moet nog circa twee jaar geduld hebben voordat het op plaat verschijnt.

Foto: WdN-vdB

Over dat voorrecht gesproken. Nog nooit heb ik iemand zo in zijn gitaar zien kruipen. Ogen dicht, gitaar dicht tegen het lichaam en het hoofd naast de hals gebogen. Totaal opgaand in de muziek, maar ook de opperste concentratie om dit te kunnen spelen. En dan te bedenken dat Ducroock stelt nog niet goed genoeg te zijn. Hij dacht nog een jaar of vijf nodig te hebben om zijn streefniveau te bereiken. Dat is nog steeds niet de 100%, want dat vergt hele delen van de waakzame dag om te kunnen besteden aan oefenen.

Ik heb het geluk gehad om een aantal zeer gerenommeerde rock gitaristen live te zien, die fantastische dingen uit een gitaar weten te krijgen, maar iets als dit? Nee, dat was een eerste keer. Wat een belevenis en wat een bezieling.

Na afloop kochten we een paar LPs en ook die zijn, hoewel ze anders klinken dan ik had verwacht, ze zijn prachtig. Hier speelt Marnix Ducroock zijn composities in een bandsetting met een viool als prominent instrument. En, mocht u iemand kennen die huisconcerten organiseert, Marnix houdt zich warm aanbevolen.

Wout de Natris - van der Borght

 

Je kunt de muziek van Holandaluz hier bestellen:

https://holandaluzmusic.com/music