De Toegift. De Toegift

Ja, wat kan ik nu nog schrijven? De Toegift heeft afgelopen week al zoveel lof toegezwaaid gekregen. Beste band van Eurosonic/Noorderslag 2023 en nog veel meer. Ik was er niet bij, dus kan het alleen maar aannemen.

In de afgelopen maanden is De Toegift op deze pagina's al vaak voorbij gekomen in de wekelijkse singlesoverzichten. Veel nieuwe nummers zullen de mensen die de band hebben gevolgd in het afgelopen jaar niet horen op 'De Toegift'. Wel zullen zij eindelijk de onderlinge samenhang horen en daar zeker niet in teleurgesteld raken. 'De Toegift' is een prachtig album, waarop de band zijn melancholie en hang naar het verleden in een breed geluid uitmeten. Als luisteraar ben je onmiddelijk deel van dit gevoel. Warm en inclusief.

Tot mijn verbazing is 'De Toegift' niet het echte debuut van de band. Niet lang geleden speelden de leden samen onder een andere naam, Little Symphonies, en zongen in het Engels op 'We used To Be Immortal'. Ik las ook dat label- en provinciegenoot Broeder Dieleman zanger Maxim Ventulé inspireerde om in het Nederlands te gaan schrijven. Ze tekenden (ook) bij Snowstar Records en de rest is, voor nu, geschiedenis, want met 'De Toegift' ligt de toekomst open, waarin nog heel veel geschiedenis geschreven kan worden.

Helemaal "nieuw" is de muziek op het album niet. In Nederland moet ik zeker aan Spinvis denken, maar af en toe ook aan Mark van der Holsts wijze van voordracht in zijn band The Avonden. Internationaal bestaan dit soort dromerige acts ook, maar niet veel daarvan spraken mij zo aan als deze band.

Neem 'Nollestrand'. Een prachtige saxofoon wandelt als het ware door de song heen. De band speelt en Ventulé zingt alsof zij optreden voor de nighthawks at the diner, het beroemde schilderij van Edward Hopper. Dat intieme is wel een hoofdkwaliteit van De Toegift. Veel atmosfeer, een piano die daar duidelijk aanwezig maar toch bescheiden doorheen speelt. De zang is altijd een voordracht, gezongen tussen fluister en zang, de luisteraar dwingend te luisteren.

Voordat diegenen die op basis van het bovenstaande wellicht denken dat zij op dit moment in het album al in slaap zullen zijn gevallen, wacht nog even. 'De Toegift' is voldoende gevarieerd om steeds weer te verbazen en hechten. Bijvoorbeeld door de toevoeging van een dwarsfluit in 'Alles Is Gemaakt', waar bovendien daarachter best even gefreakt mag worden in de muziek. Zelfs de geest van Boudewijn de Groot als twintiger waart door de muziek. "Het leven is ook voor u de moeite waard", krijgen we nog mee als boodschap. Gelukkig ben ik daar al geruime tijd van doordrongen. Albums als dit zijn daar bovendien een prettige herinnering aan, voor zover nodig.

De recensent van afgelopen weekend heeft het goed gehoord. Ik hoop De Toekomst over niet al te lange tijd ook een keer live te gaan zien. Dat komt vast goed. In de tussentijd is daar het album. 'De Toegift' is een zeer goed debuut van een band die heel goed weet wat het wil en dat kan overbrengen. Ik betwijfel of er een beter Nederlandstalig album uit zal komen in 2023. Luistert!, is dan ook het advies dat ik u mee geef.

Wout de Natris

Je kunt De Toegift hier luisteren en bestellen:

https://snowstar.bandcamp.com/album/de-toegift

7.6.9.6. Spinvis

Die stem van Erik de Jong of Spinvis zal altijd wel een dingetje blijven bij mij. De lijzige manier van zingen is niet echt waar ik normaal gesproken op zit te wachten. Het gevolg was dat ik niet lang naar de platen van Spinvis kon luisteren. Met zijn, nu voorlaatste plaat, 'Trein Vuur Dageraad', zette zich echter een kentering in. Ik kan niet echt uitleggen waarom, maar door de muziek op die plaat werd het luisteren naar de stem niet langer een straf. De nummers waren minder schetsmatig en te fragmentarisch naar mijn mening.

In 2017 zag ik de band live op Bevrijdingspop in Haarlem en was best onder de indruk van het muzikale niveau dat op het podium ten beste werd gegeven. Dat samen maakte dat ik best benieuwd was toen ik las dat er een nieuwe plaat werd aangekondigd. Welke kant zou het kwartje opvallen? Want een kwartje was Spinvis inmiddels wel geworden bij mij.

Getooid met een mysterieuze titel, 7.6.9.6., zette ik de plaat vol verwachting op. Die verwachtingen werden niet beschaamd. Maar eerst die titel. Wat schuilt daar achter? Helemaal niets blijkt, behalve voor mensen voor wie dit toevallig een pincode is, zoals de bio snedig opmerkt. Spreek het uit en je hoort een melodietje: hoog, laag, hoger, laag.

7.6.9.6. is, voor een deel, een coronaplaat. De basis was klaar toen we in intelligente lockdown gingen, maar de details niet. Stukjes muziek en achtergrond zang kwamen naar het e-mailadres van Erik de Jong toe, die alles in elkaar knutselde zoals hij dat bij zijn eerste plaat deed, die ook in splendid isolation tot stand kwam. Met één groot verschil: inmiddels zit iedereen op de nieuwe Spinvis te wachten.

Al diegenen die zich tot de wachtenden rekenden zijn op 2 oktober op hun wenken bediend. Ik zit te luisteren naar een aantal prachtige liedjes waarbinnen niets vanzelfsprekend is. De details buitelen over elkaar heen en maken de mid-tempo liedjes onnoemelijk levendig. De overdaad maakt 7.6.9.6. een genot om naar te luisteren. Er lijkt genoeg te gebeuren om 100 luisterbeurten later nog steeds nieuwe details te kunnen ontdekken. Die op de voorgrond zijn overduidelijk, maar er is zoveel meer.

Met dit werk lijkt De Jong een brug te slaan tussen kleinkunst en pop. Liedjes die in cabaret vrijwel geen andere rol zouden hebben dan een verhaal in een show te ondersteunen, worden hier uitgebouwd tot zelfstandige popnummers met zwierig melancholische arrangementen. De wereld van Spinvis is immers altijd in mineur en afwachtend, beschouwend van aard en sfeer. Tegelijkertijd pakt hij iedereen die hier bevattelijk voor is direct in.

Luisterend naar de nummers, lijkt het vrijwel onbestaanbaar dat er een moment geweest is, waarop Erik de Jong op zijn zolder of oefenruimte zat met alleen een akoestische gitaar en de liedjes die wij nu kunnen horen op 7.6.9.6. daaruit tevoorschijn toverde. Ze zijn zo vol en toch zo ruimtelijk en rijk, dat één man, één gitaar (of keyboard, vooruit) onbestaanbaar lijkt. Een gedachte die ik niet vaak heb, omdat het doorgaans heel bestaanbaar is bij artiesten die in liedjes doen. Sterker, dat ik ze zelf zou kunnen spelen, wat bij veel songs ook het geval is.

Kortom, op 7.6.9.6. gebeurt heel erg veel. Een plaat waar ik nog lang niet klaar mee ben. In de afgelopen dagen heb ik op zijn best eerste indrukken op kunnen doen, die allemaal zeggen: hier gebeurt iets bijzonders. Zelfs die stem past er helemaal bij. Het heeft er alle schijn van dat we elkaar gevonden hebben.

Wo.

Je kunt 7.6.9.6. hier bestellen in een aantal gedaantes, inclusief prentenboek:

https://shop.excelsior-recordings.com/products/spinvis-7-6-9-6

of luister naar onze Spotify Playlist om uit te vinden waar we over schrijven:

https://open.spotify.com/user/glazu53/playlist/6R9FgPd2btrMuMaIrYeCh6?si=KI6LzLaAS5K-wsez5oSO2g